Getijdenkaartjes


Lijnen van gelijk hoogwater en laagwater op de Waddenzee

We hebben diverse kaartjes van het verloop van het hoogwater en laagwater op de Wadden.
Globale kaartjes en heel gedetailleerde 10-minutenkaartjes.
Je kunt de kaartjes hier  downloaden (pdf).

gelijk_HW_Harlingen gelijk_LW_Harlingen
Gelijk_HW_Delfzijl Gelijk_LW_Delfzijl

LAT_tov_NAP

 


2. Detailkaartjes per 10 minuten

 
  Westelijke wad Oostelijk Wad
Hoogwater Kaart 1  Kaart 2
Laagwater Kaart 3  Kaart 4
 

 

Achtergrond bij de 10-minuten kaartjes

Het Wad wordt bij opkomend tij via de zeegaten met water gevuld. Het hoogwater begint bij Noorderhaaks en loopt dan langs de Noordzeekusten van de eilanden naar het oosten en bereikt Borkum ca 3,5 uur later. De tijdstippen van hoog- en laagwater worden door Rijkswaterstaat op een groot aantal meetpunten gemeten en voor het lopende jaar voorspeld (zie onder getij ). De tijdverschillen tussen de meetpunten langs de kust bij Texel, Terschelling, de Wierumer Gronden, Huibertgat, Südstrand Borkum en Norderney laten zien dat dit met een redelijk constante snelheid gaat.
Hetzelfde proces treedt op bij afgaand tij; ook dan begint het laagwater bij Noorderhaaks en verplaatst zich in ca 3 uur van west naar oost.
Aan de hand van de tijdstippen van hoogwater resp laagwater bij de meetpunten is te bepalen wat de tijdstippen van hoog- en laagwater zijn bij de zeegaten en bij de mondingen van de hoofdgeulen die het Wad op gaan.

Het stroomgebied per zeegat heet een komberging en wordt begrensd door de wantijen waar de stromingen van de opeenvolgende stroomgebieden elkaar ontmoeten. Zo is terug te rekenen wanneer het hoog- resp laagwater bij Noorderhaaks is en is die tijd als nulpunt en referentiepunt genomen voor alle andere punten op het Wad en langs de noordzeekust.
Door die hoogwatertijdstippen te combineren met de hoogwatertijdstippen bij de diverse havens is het gemiddelde hoogwaterverloop in de geulen per komberging te berekenen en kunnen er lijnen getrokken worden tussen de punten waar op hetzelfde moment de kentering bij hoogwater is; de zgn. isokenteringlijnen.
Op eenzelfde manier zijn de tijdstippen voor laagwater te bepalen.
Een gegeven is ook dat het water dat bij opkomend tij van de ene komberging naar het oosten stroomt, stuit op het opkomend water van de buurkomberging dat naar het westen stroomt. Beide stromingen komen daar per definitie op hetzelfde tijdstip aan en vormen daar het wantij tussen beide kombergingen.
Omdat daar de stroming laag tot nihil is valt daar het fijnste bezinksel is het wantij het ondiepst. Bij afgaand tij valt het wantij als eerste droog. Aan de hand van deze uitgangspunten is het mogelijk om in te schatten op welke tijdstippen het hoog- resp laagwater is op verschillende plekken langs de geulen.

In vier kaarten wordt een schatting gegeven van de relatieve tijdstippen ten opzichte van het moment dat het hoogwater (kaart 1 en 2), resp. laagwater (kaart 3 en 4) is bij de Razende Bol (Noorderhaaks). Op de kaarten wordt weergegeven waar de hoog- en laagwaterlijnen liggen na elke 10 minuten na tijdstip 0 bij de Razende Bol.


 

Hoe gebruik je de 10-minutenkaartjes

De uitleg voor het gebruik kan het beste aan de hand van een voorbeeld . 

Stel: je bent drooggevallen op de plaat ten oosten van Texel en je wilt weten hoe laat je het hoog- en laagwater kunt verwachten. Hiervoor nemen we de HW- en LW-kaart van het westelijk Wad (kaart 1 en 3).
Je zoekt je posities en ziet dat dit in de buurt van het lijntje is, waarbij 120 minuten genoteerd staat (de 120-isolijn).

Rondom je droogvalplek liggen een aantal meetpunten als referentie: Oudeschild, Den Oever en Kornwerderzand en iets verder weg ook nog Den Helder en Harlingen. Kies een punt om mee te rekenen. Het doet er niet veel toe referentiepunt je neemt. In dit voorbeeld nemen we Kornwerderzand.

Hoogwater komt in Kornwerderzand gemiddeld 149 minuten later dan in Noorderhaaks. Dus op de droogvalplek (de 120-hoogwater-isolijn) komt het hoogwater ongeveer (149 - 120 =) 29 minuten eerder dan in Kornwerderzand.
Laagwater is op de 120-laagwater-isolijn op de plaat te verwachten (153 - 120 =) 33 minuten eerder dan in Kornwerderzand.

Houd rekening met een mogelijke afwijking van 15 minuten; de werkelijkheid kan altijd weer afwijken van de theorie.